Proces społecznego przystosowania dziecka niepełnosprawnego w edukacji przedszkolnej

Autor

  • Gabriela Mandalka Zeszyty Formacji Katechetów

Słowa kluczowe:

przystosowanie społeczne, dziecko niepełnosprawne, rewalidacja, przedszkole

Abstrakt

W czasach galopującego postępu technologicznego, umiejętność przystosowania społecznego do zmieniającej się rzeczywistości jest jednym z ważnych elementów rozwoju każdego człowieka, zwłaszcza dziecka z niepełnosprawnością. Umiejętność radzenia sobie w nowym środowisku powoduje doświadczenia w poznawaniu otoczenia, a także wchodzenia w nowe relacje z rówieśnikami. Proces przystosowania nazywamy adaptacją. Ma ona kluczowe znaczenie dla umiejętności funkcjonowania w procesie włączenia dziecka do grupy integracyjnej. Prawidłowa adaptacja warunkuje optymalny rozwój dziecka zdrowego i z niepełnosprawnością w przedszkolu. Dlatego warto przyjrzeć się procesowi przystosowania, który ją warunkuje oraz sposobom wspierającym prawidłowy przebieg tego procesu. Jest to szczególnie ważne w odniesieniu do dziecka z niepełnosprawnością, które z racji obniżonego poziomu funkcjonowania ma większe problemy z procesem przystosowania społecznego.

Bibliografia

Al-Khamisy D., Rozwijanie empatii drogą do integracji społecznej, „Edukacja w przedszkolu” 8 (1998), s. 1-23.

Bąbka J., Edukacja integracyjna dzieci pełnosprawnych i niepełnosprawnych. Założenia i rzeczywistość, „Wychowanie w Przedszkolu” 8 (2003), s. 458-462.

Bełczewska E., Herde M., Kwiatkowska E., Wasilewska J., Łada-Grodzicka A., ABC. Program wychowania przedszkolnego XXI wieku, Warszawa 2000.

Franczak A., Krajewska K., Program psychostymulacji dzieci w wieku przedszkolnym z deficytami i zaburzeniami rozwoju, Kraków 2005.

Grzegorzewska M., Pedagogika specjalna, Warszawa 1968.

Hundermarck H., Przedszkole jako miejsce spotkania i wspólnego życia dzieci niepełnosprawnych i sprawnych, w: Uczymy się żyć razem. Niepełnosprawne dzieci w przedszkolu, red. G. Hundermarck, Warszawa 1993, s. 9-13.

Jackowska E., Środowisko rodzinne a przystosowanie społeczne dziecka w młodszym wieku szkolnym, Warszawa 1980, s. 76.

Kamińska K., Przedszkole, w: T. Pilch (red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, t. IV, Warszawa 2005, s. 1020-1032.

Komisja Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski. Podstawa programowa katechezy Kościoła katolickiego w Polsce, Częstochowa 2018.

Krause A., Trzy poziomy integracji – konsekwencje dla teorii i praktyki, w: M. Chodkowska (red.), Wielowymiarowość integracji w teorii i praktyce edukacyjnej, Lublin 2002, s. 65-76.

Kwiatowska M., Podstawy pedagogiki przedszkolnej, Warszawa 1985.

Kościelak R., Funkcjonowanie psychospołeczne osób niepełnosprawnych umysłowo, Warszawa 1996, s. 74-86.

Kościelska M., Upośledzenie umysłowe a rozwój społeczny, Warszawa 1984.

Larkowa H., Postawy otoczenia wobec osób niepełnosprawnych, w: A. Hulek (red.), Stosunek społeczeństwa do ludzi niepełnosprawnych, Częstochowa 1985, s. 42-46.

Łakomy D. J., Trojańska M., Usprawnienie, wychowanie i nauczanie osób z upośledzeniem umysłowym, Kraków 2000.

Maciarz A., Mały leksykon pedagoga specjalnego, Kraków 2005.

Minczakiewicz E. M., Postawy nauczycieli i uczniów szkół powszechnych wobec dzieci niepełnosprawnych umysłowo, w: W. Dykcik (red.), Społeczeństwo wobec autonomii osób niepełnosprawnych, Poznań 1996, s. 34.

Minczakiewicz E., Postawy rodzicielskie a sytuacja szkolna uczniów z zaburzeniami mowy, „Zagadnienia Wychowawcze a Zdrowie Psychiczne” 1 (1988), s. 39-47.

Modrzewski J., Adaptacja społeczna, w: T. Pilch (red.), Encyklopedia pedagogiczna XXI wieku, t. I, Warszawa 2003, s. 24-26.

Nowak-Starz G., Sytuacja szkolna uczniów z zaburzeniami mowy, „Roczniki Pedagogiki Specjalnej” 7 (1996), s. 134.

Papieska Rada ds. Krzewienia Nowej Ewangelizacji. Dyrektorium katechetyczne, Kielce 2020.

Program wychowania i nauczania dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo w stopniu umiarkowanym i znacznym, MEN, Warszawa 1997.

Pikul-Witek J., Praca z dzieckiem upośledzonym umysłowo, w: E. Osewska, J. Stala (red.), Wychowanie dzieci w wieku przedszkolnym, Tarnów 2005, s.175-196.

Pytka L., Przystosowanie społeczne, w: D. Lalak, T. Pilch (red.), Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej, Warszawa 2000, s. 224.

Raszkiewicz H., Umysł w środowisku, Białystok 1999.

Sękowski E. A., Psychospołeczne determinanty postaw wobec inwalidów, Lublin 1994.

Stala J. (red.), Katecheza specjalna dzisiaj. Problemy i wyzwania, Kielce 2003.

Zamkowa A., Wybrane problemy integracyjnego systemu kształcenia, Radom 2000.

Pobrania

Opublikowane

2022-03-23